Popis dokumentu
- Dictamina, varii textus rhetorici
IX.E.4; Národní knihovna České republiky; Praha; ČeskoPřidat do výběru | Faksimile | Popis dokumentu
Údaje o vydání
Datum posledního zpracování v Manuscriptoriu:20.9.2010
Základní informace
Země: Česko
Místo uložení: Praha
Knihovna: Národní knihovna České republiky
Signatura: IX.E.4
Titul: Dictamina, varii textus rhetorici
Místo vzniku: Čechy
Datace: druhá polovina 15. stoletíNe před: 1440; Ne po: 1500
Obsah
Obsahová jednotka Č. 1
Umístění: Přední přídeští (FS)
Fragment rukopisu 12.-13. století s částí apokryfního evangelia o narození P. Marie.
Jazyk textu: latinsky
Obsahová jednotka Č. 2
Titul: Rhetorica
Rubrika: Ars dictandi
Incipit: Quia ut Seneca est testis, omnis sermo est agrestis non redolens flore verbi sensus ve colore ideo gracia dei primitus invocata rethorice facultatis rudimenta, que est mater elloquencie
Explicit: quod intencio dictatoris versatur, unde Tullius in sua retorica dicit: Cuius
Jazyk textu: latinsky
Text nedokončen.
Obsahová jednotka Č. 3
Titul: Summa dictaminis cum prologo Laurentii de Aquileia
Jazyk textu: latinsky
Obsahová jednotka Č. 3.1
Umístění: 21v
Autor: Laurentius de Aquileia
Titul: Prologus
Rubrika: Prologus magistri Laurencii de diocese Aquilea in summam cuiusdam dictaminis, quam idem magister compilavit iuxta stilum curie Romane et consvetudinem modernorum
Incipit: Noviciorum studia ianuam sibi concupiscencium aperiri dictatorie facultatis circa stilum, quem Roma servat
Na f. 21v dále po konci prologu Et nota, quod quamvis hunc tractatum immediate sequentem prefatus magister Laurencius non compilavit ....
Obsahová jednotka Č. 3.2
Titul: Summa dictaminis - textus
Incipit: Queramus domino regi adolescentulam virginem, ut stet coram eo et foveat eum III. Regum 3 Rg I,2. Queramus stellam, cuius rutillamine primo acciones nostras omni debilitate (?) proculmota decencius peragamus
Explicit: et quia de condicionibus facientibus ad epistolarem prestanciam satis plenarie usque modo (?) dinoscitur esse dictum hic gradus nostri opusculi configatur, amen
Obsahová jednotka Č. 4
Titul: Rhetorica
Incipit: Ad laudem et gloriam dei omnipotentis et profectum scolarium in hac sciencia minus forsitan provectorum operis huius laborem aggrediens
Explicit: ideo de illorum viciorum replicacione supersedere dignum duximus pro presenti
Jazyk textu: latinsky
Obsahová jednotka Č. 5
Umístění: 91r-113v (91r - 113v)
Titul: Rhetorica cum multis epistolarum speciminibus
Incipit: Circa inicium huius laboris premittenda sunt aliqua neccesaria circa rethoricam. Retorica enim ipsius trivii est altissima sciencia, nam grammatica et loyca sine retorice sciencie floribus quasi mortis ymago
Rubrika: De sororibus rethorice sciencie ad rethoricam matrem
Incipit: Eximie matri clarissime scienciarum florenti
Rubrika: 113rDe abbatissa ad abbatissam ut sororem B talem professa reassumat ad claustrum
Incipit: Sinceram in domino karitatem premissam cum desiderio omnis boni
Explicit: in hiis vobis conplacenciam monstrabitis et amorem
Rubrika: Et sic est finis huius opusculi
Jazyk textu: latinsky
V textu jednotlivých listů velké množství interlineárních glos s uváděním synonym.
Obsahová jednotka Č. 6
Umístění: 114r-197v (114r - 197v)
Titul: Formularius epistolarum cum expositione rhetoricali
Incipit: Hic auctor ponit primam formam in ordine huius libri totalis et est ex parte filii studentis ad ipsum patrem, in qua filius rogat sibi aliquod pecuniale subsidium tribui, ut inceptum studium possit fine laudabili terminare dicens sic
Incipit: Obediencia filiali cum salutis firmitate
Rubrika: 128rExplicit primus ordo dictaminum
Rubrika: Sequitur secundus
Incipit: 128vHic est secundus ordo formarum huius libri, quem ordinem auctor incipit a quodam principe ad dominum papam et dividitur in tot partes quot forme ponuntur
Incipit: Pre intima inpensione serviciorum exoptata cum reverencia nunc premissis cum sanctitatis vestre interesse approbetur
Rubrika: 134rExplicit secundus ordo dictaminum
Rubrika: Incipit ultimus
Incipit: Iste est tercius et ultimus ordo dictaminum huius libri, et quantum ad primam divisionem dividitur in tot partes, quot sunt forme posite
Incipit: Karolus dei gracia Romanorum imperator semper augustus et Boemie rex illustribus principibus per totam Almaniam salutem et graciam
Incipit: 197vVestre discrecioni presentibus innotescat, quod ad presens nulli mercatores ad partes nostras secure possunt proficisci
Explicit: cum autem tempus transeundi fuerit oportunum, statim vos meis litteris informabo
Rubrika: Et sic est finis huius operis
Jazyk textu: latinsky
V textu jednotlivých listů velké množství interlineárních glos s uváděním synonym.
Obsahová jednotka Č. 7
Umístění: 198r-220v (198r - 220v)
Titul: Exercitium rethoricae
Incipit: Epistola est litteralis allocucio in accessu modesta, in auditu placida, in verbis ponderosa nec non in effectu merito gloriosa
Incipit: Genitori suo, cuius dilleccionis fervor nunquam intepuit H civi in S obedienciarum integritate
Incipit: 219vItem nota ut dictum est in privilegiis pape et imperatoris solet poni pena transgressorum et est pena aliquid ad habitum racione iusticie
Incipit: 220rEgo H de F notum facio auditoribus et inspectoribus tenore presencium universis, quod animo deliberato
Explicit: in cuius rei testimonium presentibus sigillum ipsius H principalis cum nostris sigillis sunt appensa. Actum et datum tali in loco anno domini etc. feria quarta etc.
Rubrika: Explicit exercicium rethorice et cetera
Jazyk textu: latinsky
V textu jednotlivých listů velké množství interlineárních glos s uváděním synonym.
Obsahová jednotka Č. 8
Umístění: 221r-228r (221r - 228r)
Titul: Formulae epistolarum
Rubrika: Exercicium rethorice
Rubrika: Filius ad patrem pro subsidio porrigendo
Incipit: Patri suo precunctis mundi viventibus diligendo
Rubrika: 228rResponsio de archidiacono ad plebanum
Incipit: Honorabili viro P plebano de H amico nostro fideli favoris gratuitu et amoris preassumpta puritate
Explicit: abs dillacione volumus ordinari
Rubrika: Et sic est finis huius practice rethoricalis
Jazyk textu: latinsky
Obsahová jednotka Č. 9
Umístění: 228v-237r (228r - 237r)
Titul: Tractatus de privilegiis cum formulis privilegiorum et aliarum litterarum publicarum
Rubrika: Sequitur iam consequenter de privilegiis
Incipit: 228vNunc de privilegiis est disserendum et primo ut dicit Gvido sic describitur privilegium: est libertas preter ius
Rubrika: 237rAliud privilegium
Incipit: Nos A de B debitor infrascripti debiti principalis, C de B, H de K fideiussores eiusdem
Explicit: in cuius rei robur et testimonium evidenter sigilla nostra propria huic littere de certa nostra consciencia dedimus apponenda. Scriptum in B super Albea anno domini 1432 die.
Jazyk textu: latinsky
Obsahová jednotka Č. 10
Umístění: 238r-242v (238r - 242v)
Titul: Formulae quietantiarum
Rubrika: Quitancia
Incipit: W etc. notum facimus etc. quod cum fidelis N d S de P pridem forestarius silvarum nostrarum de universis et singulis proventibus
Rubrika: 242rQuittancia
Incipit: Noverint universi, quod nos N et Johannes de C tenore presencium recognovimus universis presencia lecturis seu legi audituris
Explicit: sigilla prudencium M et G consulum iuratorum Maioris civitatis Pragensis ad nostram instantem peticionem de ipsorum bona voluntate et certa sciencia presentibus sunt appensa. Datum etc.
Jazyk textu: latinsky
Obsahová jednotka Č. 11
Umístění: 242v-256v (242v - 256v)
Titul: Formulae - magna ex parte credentiarum et salviconductus - per omnia res bohemicas saeculi XV. concernentes
Rubrika: Credencie littera brevis
Incipit: Fideles dilecti, mittimus ad vos Jo. fidelem nostrum dilectum presencium ostensorem
Incipit: 256rNos Ulricus de Rosis, Menhardus de Nova Domo supremus pugravius castri Pragensis, Alsso de Sternberg, Georgius de Cunstat alias de Podiebrad
Explicit: acta sunt hec in congregacione generali tocius regni Bohemie in ipsa inclita civitate Pragensi circa festum sancti Martini celebrata anno etc. CCCCo XLVIo die XIIII mensis Decembris nostrorum sigillorum sub appensione
Jazyk textu: latinsky
Obsahová jednotka Č. 12
Obsahová jednotka Č. 13
Umístění: 257ra-268ve (257r - 268v)
Titul: Synonyma alphabetice digesta
Incipit: Audax: temerarius, animosus, presumptuosus, magnanimus
Explicit: Simul: unanimiter, pariter, coniunctim, invicem etc.
Jazyk textu: latinsky
Do f. 264r "Alteraciones nominales", dále 264v-268r (264v - 268r) "Alteraciones verbales".
Obsahová jednotka Č. 14
Umístění: Zadní přídeští (BS)
Fragment rukopisu 12.-13. století s částí apokryfního evangelia o narození P. Marie.
Jazyk textu: latinsky
Fyzický popis
Kodex, kniha, rukopis.
Popis předlohy
Popis psací látky
Psací látka
Papír.
Rozsah
Rozměry
Výška: 22 cm
Šířka: 14,5 cm
Popis vazby
Vazba
Pergamenové desky, na přední rukou 15. století signatura X 5. Na zabíleném hřbetě zčásti nečitelná signatura Y.III.1 n. 54 (poslední číslo doplněno podle Truhlářova katalogu).
Historie
Vznik
Ne před: 1440; Ne po: 1500Čechy. Řada listinných formulí se týká českého prostředí.
Certainty: high.
Provenience
Dodatečné informace
Seznam literatury
Literatura
Autor: J. Truhlář
Titul: Catalogus codicum manu scriptorum latinorum, qui in c. r. bibliotheca publica atque Universitatis Pragensis asservantur, tomus II
Místo vydání: Pragae
Datum: 1906
Rozsah citace: pagesč. 1760, s. 22-23